Przewodnik

Stolica: Pekin
Powierzchnia: 9598 tys. km2
Języki: chiński
Waluta: 1 yuan renminbi = 10 jiao = 100 fen
Ludność: 1306 mln. mieszkańców
Czas miejscowy: Warszawa 12.00, Pekin 19.00
Główne miasta: Szanghaj, Pekin, Tianjin, Shenyang, Wuhan, Chongqing, Kanton, Harbin, Chengdu, Nankin
Ustrój: republika ludowa
Głowa państwa: prezydent HU Jintao
Gęstość zaludnienia: 130 osób na km2
Skład etniczny: Chińczycy (Hanowie) – 92%, Czuangowie – 1,4%, Mandżurowie – 0,9%, Huejowie – 0,8%, Miao – 0,7%, Ujgurzy – 0,6%, Tujia – 0,5%, Mongołowie – 0,4%, Tybetańczycy – 0,4%, inni – 1,7%
Podział administracyjny: 22 prowincje (sheng), Anhui, Fujian, Gansu, Guangdong, Guizhou, Hainan, Hebei, Heilongjiang, Henan, Hubei, Hunan, Jiangsu, Jiangxi, Jilin, Liaoning, Qinghai, Shaanxi, Shandong, Shanxi, Sichuan, Yunnan, Zhejiang; władze Chin uważają Tajwan za 23 prowincję; 5 regionów autonomicznych (zizhiqu): Guangxi, Mongolia Wewnętrzna (Nei Mongol), Ningxia, Xinjiang, Tybet (Xizang); 4 miasta wydzielone (shi): Chongqing, Pekin, Szanghaj, Tianjin. Hong Kong i Makau mają status specjalnych regionów administracyjnych.


Informacje praktyczne

NA GRANICY

* Obywatele polscy udający się do Chin muszą mieć ważną wizę pobytową lub tranzytową (osoby oczekujące na międzynarodowe połączenia lotnicze, których pobyt na lotnisku nie jest dłuższy niż 24 godziny, mogą opuścić lotnisko na podstawie krótkotrwałego zezwolenia uzyskiwanego bezpośrednio przy odprawie paszportowej). Wyjazd z terytorium Chin kontynentalnych do Specjalnej Strefy Administracyjnej Hongkongu i/lub Makao traktowany jest jak opuszczenie granic ChRL i automatycznie anuluje ważność posiadanej wizy jednokrotnej. Planując podróż do tych miejsc, należy pamiętać, aby w chińskich urzędach konsularnych ubiegać się o wizę dwu- lub wielokrotną. Wizę na wjazd do Chin kontynentalnych z Hongkongu lub z Makao można uzyskać w funkcjonujących tam biurach łącznikowych centralnych władz ChRL, a także za pośrednictwem agencji turystycznej China Travel Service. Jedynie w wyjątkowych sytuacjach wizę można uzyskać na lotnisku. Pobyt na terytorium ChRL bez ważnej wizy (przekroczenie czasu pobytu poza termin ważności wizy) karany jest grzywną do 1000 USD. Odpowiedzialne za sprawy wizowe Biuro Bezpieczeństwa Publicznego upoważnione jest do naliczania grzywny w wysokości ok. 60 USD za każdy dzień pobytu bez ważnej wizy. Paszport natomiast powinien być ważny co najmniej 6 miesięcy ponad termin upływu ważności chińskiej wizy. Od turystów indywidualnych chińskie urzędy konsularne mogą wymagać okazania biletu powrotnego.

* Nie ma obowiązku posiadania określonej kwoty pieniędzy na każdy dzień pobytu.


Oto ilości towarów, jakie możesz wywieźć legalnie, bez opłacania cła, do Polski:

Wyroby tytoniowe: 250 papierosów lub 50 cygar, lub 250 g tytoniu, lub każdy z tych towarów w odpowiednich proporcjach.

Alkohol i napoje alkoholowe: 1 litr wysoko procentowego alkoholu powyżej 22% obj. lub 2 litry wyrobów winiarskich lub 5 litrów piwa.

Inne towary: rzeczy zwyczajowo traktowane jako upominki do wartości całkowitej 175 Euro (osoby powyżej 18l.) - w tym wyroby spirytusowe oraz napoje alkoholowe inne niż wyroby winiarskie i piwo - nie więcej niż 1 l, piwa - nie więcej niż 2 l, wyrobów tytoniowych - nie więcej niż 100 sztuk papierosów albo nie więcej niż 25 sztuk cygar, albo do 100 g tytoniu; do 90 E (osoby poniżej 18 l.) - z pominięciem napojów alkoholowych.

BEZPIECZEŃSTWO

* Za popełnione przestępstwa cudzoziemcom grożą kary określone w przepisach prawa miejscowego. Posiadanie narkotyków jest surowo karane (nawet karą śmierci). Dopuszczenie się przez obcokrajowców drobniejszych wykroczeń skutkuje zwykle natychmiastowym wydaleniem z Chin. Prostytucja jest zakazana, cudzoziemcom za korzystanie z tego rodzaju usług grożą wysokie grzywny oraz kara pozbawienia wolności do 10 dni.

* Mimo odnotowywanego z roku na rok wzrostu przestępstw kryminalnych poziom przestępczości w Chinach jest wciąż stosunkowo niski. Najczęściej dochodzi do kradzieży kieszonkowych w miejscach uczęszczanych przez turystów, w sklepach, parkach, na bazarach, w środkach komunikacji miejskiej, a także w autobusach dalekobieżnych. Odnotowywane są przypadki rabunków w zatłoczonych środkach komunikacji publicznej. W ostatnich latach doszło do kilku zabójstw cudzoziemców – najprawdopodobniej na tle rabunkowym.

* Polskie urzędy konsularne mają do czynienia z licznymi przypadkami kradzieży dokumentów podróży. Należy wówczas natychmiast udać się na najbliższy posterunek policji w celu uzyskania zaświadczenia o kradzieży paszportu. Na tej podstawie urząd konsularny będzie mógł wydać paszport tymczasowy i poinformuje o możliwości uzyskania kolejnej wizy ChRL (wyjeżdżając do Chin, warto mieć przy sobie kopię pierwszej strony paszportu oraz strony z wizą, co pozwoli znacznie przyspieszyć wszelkie procedury). Zdarzają się także przypadki wymuszeń pieniędzy w wątpliwej jakości lokalach rozrywkowych, punktach masażu itp. oraz napady na turystów zagranicznych przebywających w odludnych miejscach (np. biwakujących „na dziko”).

* Nowym zjawiskiem zgłaszanym przez turystów przebywających w Pekinie jest kilkakrotne „ściąganie” należności z konta bankowego podczas płacenia rachunku kartą płatniczą – zwłaszcza w restauracjach, herbaciarniach, barach i sklepach (zazwyczaj gdy kartę odbija się na zapleczu). W takich sytuacjach należy możliwie najszybciej interweniować w swoim banku, okazując jednocześnie oryginalny rachunek z własnym podpisem. Podczas pobierania pieniędzy z bankomatu może się zdarzyć, że z konta bankowego potrącana jest należność, mimo że bankomat nie wypłacił gotówki albo sygnalizował problem techniczny. Reakcja administratorów na miejscu po zgłoszeniu skargi bywa często nieodpowiednia, pozostaje tylko wystąpić ze skargą do banku, który obsługuje dany bankomat. Od niedawna właściciele wypożyczalni rowerów domagają się pozostawiania dokumentów jako gwarancji zwrotu roweru. W razie ich kradzieży – a kradzieże rowerów, nawet starych, zdarzają się niestety bardzo często – właściciele żądają odszkodowań sięgających kilkuset dolarów.

ZDROWIE

* Ubezpieczenie zdrowotne lub NW nie jest wymagane. Podróżujący samolotem na trasach krajowych mogą wykupić na lotnisku dobrowolne ubezpieczenie w cenie 20 yuanów (CNY). Polisy zagranicznych firm ubezpieczeniowych nie są automatycznie uznawane. Cudzoziemiec płaci za wszystkie usługi medyczne gotówką. Zwrotu kosztów leczenia można dochodzić po powrocie do kraju, przedstawiając firmie ubezpieczeniowej rachunki, które w miarę możliwości po¬win¬ny być wystawione w języku angielskim. Niektóre z firm ubezpieczeniowych wymagają poświadczenia rachunków przez właściwy terytorialnie urząd konsularny RP.

* Ważna książeczka szczepień jest wymagana, jeśli turysta przybywa z kraju lub regionu umieszczonego na liście zagrożeń epidemiologicznych WHO. Przed przekroczeniem granicy należy wypełnić deklarację zdrowotną. Nie wpuszcza się do Chin nosicieli wirusa HIV, zakaźnie chorych na gruźlicę, trąd, tyfus i cholerę, osób zarażonych wenerycznie, a także chorych psychicznie. Od czasu epidemii SARS, tj. od kwietnia 2003 r., podróżni są obowiązani do zgłaszania chińskim służbom sanitarno-epidemiologicznym takich objawów jak wysoka gorączka, kaszel, symptomy przeziębienia. W Chinach nadal odnotowuje się zwiększoną liczbę zachorowań na żółtaczkę pokarmową typu A – zalecane jest szczepienie profilaktyczne. Turyści często uskarżają się na biegunki i zatrucia pokarmowe – przyczyną takich dolegliwości jest najczęściej żywienie się w przygodnych zakładach gastronomicznych o wątpliwych warunkach sanitarnych. Aby uniknąć takich dolegliwości, produkty spożywcze, a w szczególności owoce, należy dokładnie myć przed spożyciem. Nie jest wskazane picie nie przegotowanej wody z kranu. W południowej części Chin, na południe od 25 równoleżnika, występuje zagrożenie amebą, malarią, gorączką tropikalną. W regionach wiejskich Chin południowych występuje zagrożenie wirusowym zapaleniem opon mózgowych, które jest roznoszone przez komary. W Tybecie i w innych regionach wysokogórskich nie należy pić nie przefiltrowanej wody.

* Opieka medyczna – poza rejonami głębokiego interioru (Tybet, Xinjiang, Gansu, Qinghai, Mongolia Wewnętrzna, część Sichuanu, Guizhou i Yunnanu) – nie stanowi problemu. W wielkich miastach działają szpitale wszystkich specjalności, wyposażone w najnowocześniejszą aparaturę medyczną. Opła¬ta za wizytę u lekarza wynosi od 20 do 100 USD. Cena za dobę pobytu cudzoziemca w szpitalu wynosi od 60 do 200 USD i nie obejmuje kosztów usług medycznych, badań ani leków, za które płaci się dodatkowo. Koszty operacji wynoszą od kilkuset do kilkudziesięciu tysięcy dolarów amerykańskich. W naj¬więk¬szych miastach Chin w zagranicznych klinikach usługi medyczne i stomatologiczne świadczone są na światowym poziomie, co wiąże się z niezwykle wysokimi kosztami (wizyta lekarska od 90 USD wzwyż). Ze względów praktycznych przed wyjazdem do Chin lepiej zaopatrzyć się w podstawowe leki krajowe, gdyż popularne jest tu leczenie specyfikami medycyny chińskiej, które nie mają odpowiedników w polskiej farmakologii. Osoby z problemami układu krążenia powinny unikać podróży do rejonów wysokogórskich (Tybet, Sichuan, Yunnan, Qinghai, Gansu, Xinjiang). Wybierając się do Chin, trzeba koniecznie uwzględnić zagrożenie wirusem ptasiej grypy. Aby nie narażać się na ryzyko infekcji, należy unikać podróżowania po prowincjach, w których wykryto ogniska choroby (np. Tybet, Qinghai, Xinjiang, Mongolia Wewnętrzna), nie jeść mięsa drobiowego niewiadomego pochodzenia, unikać styczności z ptactwem, jak również dokładnie śledzić sytuację epidemiologiczną.

PRZYDATNE INFORMACJE

* Obcokrajowiec nie może wjechać na terytorium Chin własnym samochodem. Może jednak wynająć lub kupić samochód, o ile zda egzamin i otrzyma chińskie prawo jazdy. Dokument ten może być wydany przez policję na podstawie polskiego prawa jazdy, po zdaniu egzaminu, jedynie obywatelowi polskiemu mającemu zezwolenie na pobyt na terenie ChRL (residence permit) na okres nie krótszy niż jeden rok. Ważność chińskiego prawa jazdy jest wznawiana – w zależności od wieku kierowcy – co rok, dwa lub cztery lata, po przeprowadzeniu badań lekarskich.

* Międzynarodowe prawo jazdy nie jest honorowane.

* Prowadząc samochód w Chinach, należy pamiętać, iż chińskie prawo drogowe traktuje pieszych oraz rowerzystów w sposób bardzo uprzywilejowany. Oznacza to, że konsekwencją naj¬mniejszej nawet kolizji może być niezwykle wysokie odszkodowanie oraz trwające często miesiącami sprawy sądowe. Nie¬zależnie od tego, przechodząc przez jezdnię, należy zachować szczególną ostrożność. Miejscowi kierowcy nie respektują pierwszeństwa pieszych, nawet na pasach i zielonym świetle.

* Niemal całe terytorium ChRL jest dostępne dla cudzoziemców, z wyjątkiem oznakowanych stref wojskowych, stref przygranicznych oraz innych obszarów, do których wstęp jest ograniczony. Odstępstwem od tej reguły są regiony, w których przyjmuje się wyłącznie zorganizowane grupy turystyczne (np. Tybet, północno-zachodni Xinjiang, niektóre parki narodowe). Planując wyjazd do Tybetu, należy wcześniej uzyskać zezwolenie na podróż. Można je otrzymać, wykupując świadczenia turystyczne w uprawnionym miejscowym biurze podróży (pakiet usług zawiera zwykle dojazd do Tybetu i transport na miejscu, noclegi, organizację wycieczek itp.). Aby uzyskać zgodę władz Tybetu, trzeba w autoryzowanym biurze podróży złożyć następujące dokumenty: kopię ważnego paszportu, kopię wizy chińskiej z paszportu polskiego, informację o osobach starających się o wjazd do Tybetu (CV), program całego pobytu w ChRL, szczegółowy program pobytu w Tybecie. Zgoda władz Tybetu kosztuje 50 CNY. Biuro podróży standardowo potrzebuje 1 miesiąca czasu na załatwienie wszystkich wymaganych formalności. Do Lhasy można dojechać specjalnym pociągiem, ale trzeba się liczyć z trudnościami w zakupie biletów (najlepiej zakupić je przez biuro podróży, i to z dużym wyprzedzeniem). Podróżujący po Chinach turyści muszą liczyć się z koniecznością dokonywania opłat na poczet obowiązkowego ubezpieczenia za jazdę auto¬busami dalekobieżnymi lub opłat turystycznych związanych z przebywaniem w miejscach atrakcyjnych pod względem kulturowym, historycznym lub przyrodniczym. Najbezpieczniejszym i dość tanim środkiem transportu jest kolej. Miejscowe linie lotnicze szybko się modernizują i obecnie oferują przyzwoity poziom usług. Jakość usług i stan techniczny transportu samochodowego w Chinach są bardzo zróżnicowane – od nowych, luksusowych autokarów z wszelkimi wygodami oraz profesjonalną obsługą do zrujnowanych, starych autobusów, których stan techniczny może budzić poważne zastrzeżenia, a podróżowanie nimi, szczególnie po górskich drogach Chin południowych, może być ryzykowne.

* W Chinach nie ma jakichś szczególnych restrykcji związanych ze zwiedzaniem przez turystów miejsc kultu. W klasztorach buddyjskich, świątyniach taoistycznych i meczetach islamskich należy zachowywać się z szacunkiem właściwym miejscom religijnym i respektować obowiązujące tam zalecenia, np. nie fotografować wnętrz zwiedzanych obiektów.

* Kuchnia chińska jest niezwykle urozmaicona i znaleźć w niej można potrawy zupełnie odmienne od proponowanych przez kuchnię europejską. Smaki i kulinarne upodobania Chińczyków są zróżnicowane w zależności od prowincji. W dużym uproszczeniu można stwierdzić, że potrawy z południa Chin są lżejsze i mniej zawiesiste od dań z północy, słodkich i oleistych. Warto również wspomnieć o słynącej z ostrych przypraw kuchni syczuańskiej, do której podniebienia cudzoziemców najczęściej nie są przyzwyczajone. Lepiej więc nie eksperymentować z nowymi potrawami w pierwszych dniach pobytu w Chinach, a raczej powoli przystosowywać się do nowych warunków, jak również do odmiennej flory bakteryjnej. Ceny posiłków nie są wygórowane – w restauracji średniej klasy danie kosztuje przeciętnie 10–30 CNY. W miastach od wielu lat funkcjonują sieci europejskich barów szybkiej obsługi, a także restauracje serwujące potrawy kuchni z różnych stron świata.

* Świętami państwowymi w Chinach są: 1 października (Święto Narodowe), 1 maja (Święto Pracy) oraz Chiński Nowy Rok – tzw. Święto Wiosny (święto ruchome, zależne od kalendarza księżycowego, zwykle przypada na koniec stycznia lub początek lutego). Ustawowo wolne są z tej okazji 3 dni, lecz w zależności od układu dni w kalendarzu w danym roku Chińczycy mają w związku z tymi świętami co najmniej tydzień wolny od pracy. Nie pracują wówczas urzędy, ale czynne są sklepy, a w dużych miastach domy towarowe są otwarte nawet dłużej niż w dni powszednie. W okresie świąt następuje gigantyczny wzrost krajowego ruchu turystycznego. Miliony chińskich podróżnych odwiedzają turystycznie atrakcyjne miejsca. Ceny biletów i usług są wówczas najwyższe, mogą również występować trudności z rezerwacją hoteli i zakupem biletów komunikacyjnych.

* Wymiany dewiz można dokonać w filiach banków państwowych na lotniskach, dworcach, w hotelach i bankach. Stanowczo przestrzega się przed korzystaniem z przypadkowych usług wymiany pieniędzy (proceder prawnie zabroniony, ponadto zdarzają się oszustwa: istnieje duże ryzyko otrzymania fałszywych banknotów chińskich). Nie wszystkie rodzaje kart płatniczych, którymi posługują się polscy turyści, są akceptowane przez miejscowe terminale i bankomaty; najmniej problemów przysparza wypukła karta VISA, natomiast zdarzają się trudności w posługiwaniu się kartami płaskimi, np. Maestro, Visa Electron. Większość bankomatów przyjmuje jedynie karty wydane przez chińskie banki. Udając się w odległe rejony Chin, lepiej upewnić się (np. przy zamawianiu hotelu), czy można posłużyć się tam konkretną kartą płatniczą, lub zawczasu zaopatrzyć się w gotówkę. Karty płatnicze są przyjmowane zwykle tylko w hotelach co najmniej średniej klasy oraz w większych sklepach i supermarketach w dużych miastach. Ostatnio na południu Chin (Kanton, Shenzhen) odnotowuje się przypadki wypłaty przez bankomaty fałszywych banknotów – o czym należy natychmiast powiadomić miejscową policję. Nie należy udostępniać kart miejscowej obsłudze, która powinna zrealizować rachunek za pomocą tzw. terminalu w obecności klienta.

* W obiegu znajdują się banknoty o nominałach: 100, 50, 20, 10, 5, 2, 1 CNY; 5, 2, 1 jiao; 1, 2, 5 fenów.

* Cudzoziemiec musi mieć przy sobie paszport z ważną chińską wizą; jest on niezbędny m.in. przy meldowaniu się w miejscu czasowego pobytu (hotele, pensjonaty), przy zakupie biletów na wszystkie rodzaje środków komunikacji, a czasami przy wejściu na lotniska i wymianie pieniędzy w banku.

* Z języków obcych najbardziej rozpowszechniony jest angielski. Bez problemu można się nim porozumieć w hotelach i biurach podróży. W dużych ośrodkach miejskich komunikacja również nie będzie utrudniona – szczególnie z młodzieżą. Na prowincji należy się liczyć z trudnościami.

* Nie wszystkie hotele są uprawnione do przyjmowania cudzoziemców. Najtańsze hotele, gościńce i noclegownie są zazwyczaj otwarte tylko dla Chińczyków i odmawiają przyjęcia obcokrajowców.

* Urzędy i przedsiębiorstwa pracują w Chinach od poniedziałku do piątku zwykle od 8.00 do 17.00, z przerwą na obiad. Nie dotyczy to sklepów i firm usługowych, które pracują w każdy dzień tygodnia. Sklepy rzadko są zamykane przed godziną 20.00.